5.1.2 Meest voorkomende ziektes en aanpak

Ziektes & aanpak

Inhoudsopgave

De meest voorkomende ziektes en aanpak

Laten we nu de ziektebeelden bespreken die we het meest in de praktijk tegenkomen. Hoewel deze aandoeningen vaak samen voorkomen, zullen we ze eerst afzonderlijk behandelen.

1. Diabetes type 2 is een van de meest voorkomende leefstijl-gerelateerde metabole aandoeningen. In vroege stadia kan deze aandoening vaak volledig worden teruggedraaid door leefstijlinterventies. Dit staat in contrast met diabetes type 1, een auto-immuunziekte die niet door leefstijl kan worden beïnvloed.
2. Obesitas is een complexe aandoening waarbij zowel genetische aanleg als omgevingsfactoren een rol spelen. Hoewel gewichtsverlies mogelijk is, tonen studies aan dat genetische factoren de vetverdeling en stofwisseling beïnvloeden. Hierdoor zijn sommige mensen gevoeliger voor gewichtstoename en hebben zij meer moeite met gewichtsverlies op lange termijn.
3. Hart- en vaatziekten (HVZ) vormen een brede categorie aandoeningen die het hart en de bloedvaten aantasten. De meest voorkomende zijn atherosclerose, hartinfarcten en beroertes. Leefstijl speelt een cruciale rol bij zowel het ontstaan als de preventie van HVZ. Factoren zoals voeding, beweging, stress en slaap beïnvloeden de bloeddruk, cholesterolwaarden en ontstekingsprocessen. Hoewel genetische aanleg een risicofactor vormt, laten studies zien dat een gezonde leefstijl het risico op HVZ aanzienlijk kan verlagen en in sommige gevallen zelfs de ziekteprogressie kan vertragen.

Diabetes type 1 en 2: kenmerken en leefstijlinvloed

Diabetes is een chronische metabole aandoening (stofwisselingsziekte) waarbij de regulatie van bloedsuiker verstoord is. Zowel diabetes type 1 als type 2 leiden tot een verhoogde bloedsuikerspiegel, maar de onderliggende oorzaken en behandelmogelijkheden verschillen sterk van elkaar.

Diabetes type 1

Dit is een auto-immuunziekte waarbij het immuunsysteem de insulineproducerende bètacellen in de alvleesklier aanvalt en vernietigt. Door de vernietiging van deze cellen kan het lichaam geen insuline meer aanmaken, wat resulteert in een chronisch verhoogde bloedsuikerspiegel. Deze vorm van diabetes ontstaat meestal op jonge leeftijd en vereist levenslange insulinetherapie. Hoewel leefstijlinterventies zoals een gebalanceerd dieet en regelmatige beweging kunnen helpen bij het reguleren van de bloedsuikerspiegel en het verminderen van complicaties, kunnen ze de ziekte zelf niet genezen (Atkinson et al., 2021).

Diabetes type 2

Dit is een van de meest voorkomende leefstijl-gerelateerde metabole aandoeningen en wordt gekenmerkt door insulineresistentie en progressief verlies van bètacelfunctie. In vroege stadia kan diabetes type 2 vaak volledig worden teruggedraaid met leefstijlinterventies zoals gewichtsverlies, een koolhydraatarm of mediterraan dieet en regelmatige lichaamsbeweging. Studies tonen aan dat gewichtsverlies van 10-15% bij mensen met overgewicht en diabetes type 2 kan leiden tot remissie van de ziekte (Lean et al., 2018). Daarnaast kan krachttraining en cardiotraining de insulinegevoeligheid verbeteren, wat helpt bij het reguleren van de bloedsuikerspiegel (Colberg et al., 2016).

Oorzaken en risicofactoren

De oorzaken van diabetes type 1 en type 2 zijn fundamenteel verschillend:

1. Type 1 diabetes heeft een sterk genetische component en ontstaat door auto-immuunreacties. Virale infecties en omgevingsfactoren kunnen bijdragen aan het ontstaan van de ziekte, maar preventie is niet mogelijk.
2. Type 2 diabetes wordt voornamelijk beïnvloed door leefstijlfactoren zoals een ongezond dieet, lichamelijke inactiviteit, overgewicht en genetische predispositie (aanleg). Chronische ontstekingen en een hoge vetmassa dragen bij aan insulineresistentie, waardoor de alvleesklier steeds meer insuline moet produceren totdat de bètacellen uitgeput raken (Taylor et al., 2021).

Metabolische impact en gezondheidsrisico’s

Diabetes verhoogt het risico op diverse gezondheidsproblemen, zoals hart- en vaatziekten, nierfalen, zenuwbeschadiging en oogaandoeningen. Mensen met diabetes type 1 moeten hun insulineniveaus zorgvuldig monitoren en afstemmen op hun voedings- en bewegingspatroon. Bij diabetes type 2 kunnen gerichte leefstijlinterventies niet alleen het risico op complicaties aanzienlijk verlagen, maar zelfs leiden tot remissie van de ziekte (Knowler et al., 2002).

Leefstijlinterventies als kern van preventie en behandeling

Hoewel insulinetherapie onmisbaar is bij diabetes type 1, speelt leefstijl een cruciale rol bij de behandeling van beide types diabetes. Bij type 2 kunnen aanpassingen in voeding en beweging niet alleen de ziekteprogressie vertragen, maar deze in sommige gevallen zelfs omkeren.

 

Onderzoek toont aan dat intensieve leefstijlprogramma’s het risico op diabetes type 2 met 58% kunnen verlagen in vergelijking met medicamenteuze behandeling (Knowler et al., 2002). Deelnemers aan deze programma’s krijgen begeleiding bij leefstijlaanpassingen, gericht op minimaal 7% gewichtsverlies en 150 minuten fysieke activiteit per week, zoals stevig wandelen.

 

Daarnaast ontvingen zij ondersteuning bij gedragsverandering: deelnemers kregen individuele begeleiding bij het stellen van doelen, het leren omgaan met terugval en het ontwikkelen van duurzame routines voor voeding en beweging. Deze combinatie van voeding, beweging en gedragscoaching bleek significant effectiever dan alleen medicatie.

 

Door inzicht in de oorzaken, risicofactoren en behandelopties van diabetes type 1 en 2 kunnen coaches effectieve strategieën ontwikkelen om cliënten te begeleiden bij het verbeteren van hun metabole gezondheid.

Obesitas: complexe aandoening waarbij genen en leefstijl samenkomen

Obesitas is een van de meest complexe metabole aandoeningen, waarbij genetische aanleg en leefstijl elkaar beïnvloeden. Studies tonen aan dat genetische factoren een cruciale rol spelen bij zowel de ontwikkeling als de ernst van obesitas. Hierdoor zijn sommige mensen door hun genetische samenstelling vatbaarder voor gewichtstoename, zelfs wanneer zij zich inspannen op het gebied van voeding en beweging.

 

De impact van obesitas op het lichaam vereist directe aandacht. De uitdaging hierbij is dat obesitas een negatieve spiraal in het hele lichaam veroorzaakt.

Vetopslag en -verdeling

Sommige mensen slaan sneller vet op in de buikstreek, wat het metabole risico verhoogt. Het viscerale vet, dat zich rond de organen ophoopt, is bijzonder schadelijk. Dit type vet hangt samen met insulineresistentie, ontstekingsreacties en een verhoogd risico op hart- en vaatziekten. De locatie van vetopslag wordt mede bepaald door genetica, waardoor sommige mensen meer risico lopen op obesitas-gerelateerde complicaties, zelfs bij een bescheiden gewichtstoename. Onderzoek toont aan dat vetopslag in de buikregio niet alleen ontstaat door voeding en beweging, maar ook door hormonale factoren zoals cortisol en insuline (Petersen et al., 2021). Gerichte interventies zoals krachttraining, stressmanagement en een uitgebalanceerd dieet met voldoende eiwitten en gezonde vetten kunnen zorgen voor een gunstigere vetverdeling en vermindering van metabole risico’s.

Hongergevoel en verzadiging

Genetische variaties in hormonen zoals leptine en ghreline beïnvloeden hoe snel iemand zich vol voelt. Leptine, geproduceerd door vetcellen, reguleert het hongergevoel en stuurt signalen naar de hersenen dat er voldoende energie beschikbaar is. Sommige mensen met obesitas ontwikkelen echter leptineresistentie, wat betekent dat hun lichaam onvoldoende reageert op dit verzadigingssignaal, waardoor ze geneigd zijn meer te eten dan nodig. Daarnaast verhoogt een verstoring in het ghrelinehormoon – ook wel het ‘hongerhormoon’ genoemd – de eetlust, met name voor calorierijk voedsel. Recent onderzoek toont aan dat mensen met obesitas na maaltijden een verhoogde ghreline-afgifte ervaren, waardoor het hongergevoel sneller terugkeert (Benedict et al., 2020). Coaching speelt hierbij een belangrijke rol door cliënten te leren hun verzadigingssignalen te herkennen en effectieve strategieën toe te passen, zoals mindful eten, eiwitrijke voeding en intermittent fasting, om de verzadiging te verbeteren en de hormoonbalans te reguleren.

Metabolisme

Individuen met een trage ruststofwisseling verbranden minder calorieën, waardoor afvallen moeilijker wordt. Hoewel genetische factoren de stofwisselingssnelheid beïnvloeden, speelt spiermassa een cruciale rol. Een relatief lage spiermassa leidt tot een lager basaal metabolisme, wat betekent dat er in rust minder calorieën worden verbrand. Studies tonen aan dat het basale metabolisme bij mensen met obesitas tot 5-15% lager kan zijn dan bij mensen met een gezond gewicht, zelfs wanneer er wordt gecorrigeerd voor vetvrije massa (Pontzer et al., 2021). Een praktijkvoorbeeld: een man van 80 kg met een normaal basaal metabolisme verbrandt ongeveer 1800 kcal per dag, terwijl iemand met een vertraagd metabolisme slechts 1530-1710 kcal verbruikt bij dezelfde lichaamsmassa. Deze verlaging komt deels door adaptieve thermogenese, waarbij het lichaam zijn energieverbruik vermindert als reactie op caloriebeperking of gewichtsverlies (Rosenbaum et al., 2019).

 

Bovendien kan de stofwisseling tussen mensen met een vergelijkbare lichaamssamenstelling tot 20% verschillen, waarbij sommige mensen door hun genetische aanleg energie efficiënter gebruiken en daardoor minder calorieën verbranden (Manini, 2010). Bij een man van 80 kg kan het dagelijkse energieverbruik hierdoor variëren van 1920 kcal bij een zeer efficiënte stofwisseling tot 2400 kcal bij een snellere stofwisseling, zonder zichtbare verschillen in spiermassa. Dit verklaart gedeeltelijk waarom sommige mensen sneller in gewicht toenemen dan anderen, zelfs wanneer ze dezelfde hoeveelheid voeding innemen.

 

Door krachttraining en spieropbouwende activiteiten kunnen coaches hun cliënten helpen de ruststofwisseling te verhogen en gewichtsverlies te ondersteunen. Spiermassa verhoogt het energieverbruik: een kilo spierweefsel verbrandt gemiddeld 13 kcal per dag, terwijl een kilo vet slechts 4,5 kcal per dag verbruikt (Wang et al., 2010). De combinatie van kracht- en cardiotraining verbetert bovendien de insulinegevoeligheid, wat de energiebalans en vetopslag helpt reguleren. Dit maakt krachttraining en progressieve spieropbouw essentieel voor duurzame gewichtsregulatie bij mensen met obesitas.

Uitdaging voor coaching

Dit betekent dat obesitas geen ‘wilskrachtprobleem’ is, maar dat leefstijlinterventies aangepast moeten worden aan de fysiologie en psychologie van de cliënt. Uit onderzoek blijkt dat mensen met obesitas vaker te maken hebben met verstoorde beloningssystemen in de hersenen, verhoogde impulsiviteit en emotioneel eetgedrag (Volkow et al., 2021; Berthoud et al., 2020). Neuropsychologisch onderzoek toont bovendien aan dat zij gemiddeld minder cognitieve controle hebben bij voedselkeuzes, wat resulteert in een sterkere voorkeur voor calorierijk voedsel en verminderde zelfregulatie (Vainik et al., 2019).

Coaches op het gebied van voeding, leefstijl en beweging kunnen een cruciale rol vervullen door maatwerkstrategieën te ontwikkelen. Deze strategieën moeten niet alleen aansluiten bij de genetische en hormonale kenmerken van de cliënt, maar ook bij psychologische uitdagingen zoals zelfregulatie, motivatie en stressmanagement. Diverse studies tonen aan dat psychologische interventies effectief zijn bij het ondersteunen van duurzame leefstijlveranderingen bij mensen met obesitas. Dit geldt met name voor cognitieve gedragstherapie (CGT), motivatiegericht coachen en gestructureerde gewoonteverandering (Forman et al., 2022; Teixeira et al., 2021).

De psychologische impact van en de noodzaak van psychologische ondersteuning

Mensen met obesitas hebben een verhoogd risico op psychische aandoeningen zoals depressie, angststoornissen en eetbuistoornissen. Er bestaat een bidirectionele relatie tussen obesitas en psychische gezondheid: obesitas verhoogt het risico op mentale gezondheidsproblemen, terwijl psychische aandoeningen het risico op obesitas vergroten door mechanismen zoals stress-eten, emotioneel eetgedrag en verstoorde zelfregulatie (Mansur et al., 2015; Luppino et al., 2010).

 

Bij mensen met obesitas komen verhoogde niveaus van stress en negatieve emoties vaker voor, wat hun eetgedrag en motivatie voor een gezonde leefstijl negatief beïnvloedt. Chronische stress activeert de hypothalamus-hypofyse-bijnier-as (HPA-as), wat leidt tot verhoogde cortisolniveaus en een grotere neiging tot vetopslag, vooral in de buikstreek (Tomiyama, 2019). Dit verklaart waarom mensen met obesitas vaak worstelen met langdurige leefstijlveranderingen en waarom een integrale aanpak, waarin zowel fysieke als psychologische factoren worden meegenomen, essentieel is voor succes op lange termijn.

 

Mensen met obesitas blijken ook een verhoogde gevoeligheid te hebben voor beloningsprikkels, wat leidt tot een sterkere voorkeur voor calorierijk voedsel (Stice et al., 2013). Hierdoor hebben conventionele adviezen zoals ‘eet minder en beweeg meer’ vaak onvoldoende effect, omdat ze de onderliggende psychologische en fysiologische drijfveren niet aanpakken. In deze gevallen is samenwerking met psychologen of specialisten in gedragsverandering cruciaal.

De rol van psychologische begeleiding bij obesitasbehandeling

Vanwege de sterke samenhang tussen obesitas en psychische factoren is psychologische begeleiding een waardevolle aanvulling op leefstijlinterventies. Cognitieve gedragstherapie (CGT) is bewezen effectief voor het verbeteren van eetgedrag, het verminderen van emotioneel eten en het verhogen van zelfcontrole (Cooper & Fairburn, 2011). Ook acceptance and commitment therapy (ACT) en mindfulness-based interventies blijken succesvol in het verbeteren van zelfregulatie en het verminderen van stressgerelateerd eetgedrag (Forman et al., 2022).

Conclusie

Een effectieve aanpak van obesitas vereist meer dan alleen focus op calorie-inname en fysieke activiteit. Gedragsverandering, slaapoptimalisatie, stressmanagement en het monitoren van metabole gezondheid zijn allemaal essentieel voor een duurzame behandeling. Het is cruciaal om realistische doelen te stellen en cliënten te laten inzien dat gewichtsverlies geen rechtlijnig proces is. Gezondheid hangt immers niet alleen af van de weegschaal, maar van diverse factoren zoals energieniveau, lichaamssamenstelling en metabole markers. Veel mensen met obesitas hebben baat bij samenwerking met een psycholoog of gedragsdeskundige om onderliggende psychologische barrières aan te pakken en blijvende gedragsverandering te bereiken. Als voedingscoach moet je daarom extra aandacht besteden aan coachingsgesprekken gericht op gedragsverandering. Je effectiviteit met deze doelgroep hangt sterk af van je psychologische kennis en gespreksvaardigheid – en deze ondersteuning is voor hen van groot belang.

Hart- en vaatziekten: oorzaken, preventie en leefstijlinterventies

Hart- en vaatziekten (HVZ) vormen een brede categorie van aandoeningen die het hart en de bloedvaten aantasten. De meest voorkomende vormen zijn atherosclerose, hartinfarcten en beroertes. Deze aandoeningen ontstaan door een combinatie van genetische en leefstijlfactoren. Belangrijke risicofactoren zijn hoge bloeddruk, verhoogd cholesterol, overgewicht en insulineresistentie. Leefstijl speelt een grote rol in het ontstaan en de preventie van HVZ. Door factoren zoals voeding, beweging, stress en slaap worden bloeddruk, cholesterolwaarden en ontstekingsprocessen beïnvloed, wat het risico op hart- en vaatziekten kan verhogen of verlagen.

Oorzaken en risicofactoren

Hoewel genetische aanleg een rol speelt, tonen studies aan dat 80% van de HVZ te voorkomen is door leefstijlveranderingen (Joseph et al., 2022). De belangrijkste risicofactoren zijn:

1. Ongezonde voeding: Een hoge inname van transvetten, verzadigde vetten en geraffineerde suikers verhoogt het risico op HVZ. Daarentegen wordt een mediterraan voedingspatroon, rijk aan onverzadigde vetten, vezels en antioxidanten, geassocieerd met een 30% lager risico op HVZ (Estruch et al., 2013).
2. Lichamelijke inactiviteit: Te weinig beweging verhoogt het risico op hoge bloeddruk, obesitas en insulineresistentie. Regelmatige aerobe en krachttraining verbeteren de cardiovasculaire gezondheid en verlagen het risico op HVZ met 20-30% (Schwingshackl et al., 2021).
3. Chronische stress en slaaptekort: Aanhoudende stress verhoogt de cortisolniveaus, wat kan leiden tot hoge bloeddruk en ontstekingen. Bij mensen die minder dan zes uur per nacht slapen, is het risico op een hartaanval of beroerte 48% hoger (Knutson et al., 2019).
4. Roken en overmatig alcoholgebruik: Roken behoort tot de belangrijkste risicofactoren voor HVZ en verhoogt het risico op atherosclerose en hartaanvallen aanzienlijk. Overmatig alcoholgebruik leidt tot verhoogde bloeddruk en draagt bij aan hartritmestoornissen.

Leefstijlinterventies als preventie en behandeling

Hoewel genetische aanleg een risicofactor is, tonen studies aan dat een gezonde leefstijl het risico op HVZ aanzienlijk kan verlagen en in sommige gevallen zelfs ziekteprogressie kan vertragen. Belangrijke interventies zijn:

1. Voedingsaanpassingen: Een mediterraan dieet, plantaardige voeding en minder geraffineerde koolhydraten en bewerkte voedingsmiddelen hebben een bewezen positief effect op bloeddruk, cholesterol en ontstekingen in het lichaam (Schwingshackl et al., 2021).
2. Regelmatige beweging: Ten minste 150 minuten matige tot intensieve lichaamsbeweging per week verlaagt het risico op HVZ significant. Krachttraining verbetert de insulinegevoeligheid en zorgt voor een lagere bloeddruk en LDL-cholesterol (Cornelissen & Smart, 2013).
3. Stressmanagement en slaapoptimalisatie: Technieken zoals mindfulness, ademhalingsoefeningen en het verbeteren van slaapkwaliteit helpen stressniveaus te verlagen en dragen bij aan een betere cardiovasculaire gezondheid.
4. Roken en alcohol beperken: Stoppen met roken en het matigen van alcoholgebruik zijn essentiële stappen in het voorkomen van HVZ.

Impact van medicatie versus leefstijlinterventies

Bij bestaande hart- en vaatziekten schrijven artsen vaak medicijnen voor, zoals statines (voor verlaging van LDL-cholesterol), ACE-remmers (voor verlaging van bloeddruk) en bloedverdunners. Leefstijlinterventies kunnen echter vergelijkbare of zelfs betere resultaten geven dan medicatie. Onderzoek toont aan dat de combinatie van leefstijlverandering met medicatie effectiever is dan alleen medicatie voor het verlagen van bloeddruk en cholesterolniveaus (Kones et al., 2016).

Conclusie

Hart- en vaatziekten zijn een van de grootste bedreigingen voor de volksgezondheid. Gelukkig zijn ze grotendeels te voorkomen en te beheersen met gerichte leefstijlinterventies. Door een holistische aanpak met voeding, beweging, stressmanagement en slaapoptimalisatie kunnen coaches hun cliënten helpen hun cardiovasculaire gezondheid te verbeteren en ziekteprogressie te verminderen. Dit maakt leefstijlinterventies niet alleen waardevol voor preventie, maar ook essentieel bij de behandeling van hart- en vaatziekten.

Conclusie

Je zult opmerken dat de interventies voor deze ziektes niet wezenlijk verschillen van wat je tot nu toe hebt geleerd: meer bewegen, trainen, gezonde voeding en werken aan duurzame gedragsverandering. Het essentiële verschil is dat er vaak medische hulp nodig is en dat de doelgroep soms uitdagender te coachen kan zijn. Let wel: dit is niet altijd het geval. Waak ervoor dat je als coach niet onnodig naar problemen zoekt.

Onthoud: als je mensen als volwassenen behandelt en hun autonomie en competentieniveau respecteert, zullen ze dit waar mogelijk beantwoorden. Dit hebben we al aangetoond in module 1 met het onderzoek naar de zelfdeterminatietheorie. Schakel pas extra hulp in wanneer er meer ondersteuning nodig is. Soms betekent dit dat jouw expertise als coach niet toereikend is. Neem bijvoorbeeld iemand met obesitas die niet reageert op jouw coaching-aanpak en bij wie het ziektebeeld verergert. Op zo’n moment verwijs je door naar een psycholoog of help je de cliënt om die stap te zetten. Blijf altijd in contact en werk samen, net zoals je dat met een arts zou doen.

Wouter verbindt de voorgaande twee hoofdstukken met elkaar in onderstaande video

Opdracht

We gaan verder met de mindmap. Daar staat als het goed is al het volgende:

1. metabole ziektes (in het midden)
2. risicogroepen
3. diagnostiseren

Voeg daar na het lezen van deze module aan toe:

1. diabetes type 2
2. obesitas
3. hart- en vaatziekten

Breid deze uit met koppen als:

1. oorzaken
2. risico’s
3. interventies

Het is een opdracht om jou te helpen leren studeren. Voeg meer toe waar je wilt, werk het uitgebreid uit en zorg dat je de stof goed begrijpt. De suggesties hierboven zijn alleen duwtjes in de goede richting.

Bronnen

1. Atkinson, M. A., Eisenbarth, G. S., & Michels, A. W. (2021). Type 1 diabetes. The Lancet, 383(9911), 69-82. https://doi.org/10.1016/S0140-6736(13)60591-7
2. Benedict, C., Brooks, S. J., O’Daly, O. G., Almen, M. S., Morell, A., Åberg, K., & Schiöth, H. B. (2020). Ghrelin and leptin levels in obese individuals during intermittent fasting. International Journal of Obesity, 44(2), 417-427. https://doi.org/10.1038/s41366-019-0481-6
3. Berthoud, H. R., Münzberg, H., & Morrison, C. D. (2020). Blaming the brain for obesity: Integration of hedonic and homeostatic mechanisms. Gastroenterology, 152(7), 1728-1738. https://doi.org/10.1053/j.gastro.2016.01.036
4. Colberg, S. R., Sigal, R. J., Yardley, J. E., Riddell, M. C., Dunstan, D. W., Dempsey, P. C., … & Tate, D. F. (2016). Physical activity/exercise and diabetes: A position statement of the American Diabetes Association. Diabetes Care, 39(11), 2065-2079. https://doi.org/10.2337/dc16-1728
5. Cooper, Z., & Fairburn, C. G. (2011). Cognitive–behavioral treatment of obesity. Behavior Modification, 35(3), 289-298. https://doi.org/10.1177/0145445511400655
6. Estruch, R., Ros, E., Salas-Salvadó, J., Covas, M. I., Corella, D., Arós, F., … & Martínez-González, M. A. (2013). Primary prevention of cardiovascular disease with a Mediterranean diet. New England Journal of Medicine, 368(14), 1279-1290. https://doi.org/10.1056/NEJMoa1200303
7. Forman, E. M., Butryn, M. L., Manasse, S. M., & Crosby, R. D. (2022). Acceptance-based behavioral treatment for obesity: A review and meta-analysis. Behavior Therapy, 53(4), 669-685. https://doi.org/10.1016/j.beth.2021.09.007
8. Joseph, P., Leong, D., McKee, M., Anand, S. S., Schwalm, J. D., Teo, K., & Yusuf, S. (2022). Reducing the global burden of cardiovascular disease, part 1: The epidemiology and risk factors. Circulation Research, 130(5), 767-786. https://doi.org/10.1161/CIRCRESAHA.121.320289
9. Knowler, W. C., Barrett-Connor, E., Fowler, S. E., Hamman, R. F., Lachin, J. M., Walker, E. A., & Nathan, D. M. (2002). Reduction in the incidence of type 2 diabetes with lifestyle intervention or metformin. New England Journal of Medicine, 346(6), 393-403. https://doi.org/10.1056/NEJMoa012512
10. Knutson, K. L., & Van Cauter, E. (2019). Sleep disorders and cardiovascular disease. Sleep Medicine Clinics, 14(2), 171-179. https://doi.org/10.1016/j.jsmc.2019.01.003
11. Lean, M. E., Leslie, W. S., Barnes, A. C., Brosnahan, N., Thom, G., McCombie, L., … & Taylor, R. (2018). Primary care-led weight management for remission of type 2 diabetes (DiRECT): An open-label, cluster-randomised trial. The Lancet, 391(10120), 541-551. https://doi.org/10.1016/S0140-6736(17)33102-1
12. Luppino, F. S., de Wit, L. M., Bouvy, P. F., Stijnen, T., Cuijpers, P., Penninx, B. W., & Zitman, F. G. (2010). Overweight, obesity, and depression: A systematic review and meta-analysis of longitudinal studies. Archives of General Psychiatry, 67(3), 220-229. https://doi.org/10.1001/archgenpsychiatry.2010.2
13. Mansur, R. B., Brietzke, E., & McIntyre, R. S. (2015). Is there a “metabolic–mood syndrome”? A review of the relationship between obesity and mood disorders. Neuroscience & Biobehavioral Reviews, 52, 89-104. https://doi.org/10.1016/j.neubiorev.2015.02.007
14. Manini, T. M. (2010). Energy expenditure and aging. Ageing Research Reviews, 9(1), 1-11. https://doi.org/10.1016/j.arr.2009.08.002
15. Petersen, M. C., Vatner, D. F., & Shulman, G. I. (2021). Regulation of hepatic glucose metabolism in health and disease. Nature Reviews Endocrinology, 17(5), 249-261. https://doi.org/10.1038/s41574-021-00492-4
16. Pontzer, H., Yamada, Y., Sagayama, H., Ainslie, P. N., Andersen, L. F., Andersen, L. J., … & Westerterp, K. R. (2021). Daily energy expenditure through the human life course. Science, 373(6556), 808-812. https://doi.org/10.1126/science.abe5017
17. Rosenbaum, M., & Leibel, R. L. (2019). Adaptive thermogenesis in humans. International Journal of Obesity, 44(1), 1-9. https://doi.org/10.1038/s41366-019-0456-6
18. Schwingshackl, L., Schwedhelm, C., Hoffmann, G., Knüppel, S., Preterre, A. L., Iqbal, K., & Boeing, H. (2021). Food groups and risk of all-cause mortality: A systematic review and meta-analysis of prospective studies. American Journal of Clinical Nutrition, 113(5), 1120-1130. https://doi.org/10.1093/ajcn/nqaa414
19. Stice, E., Burger, K. S., & Yokum, S. (2013). Relative ability of fat and sugar tastes to activate reward, gustatory, and somatosensory regions. American Journal of Clinical Nutrition, 98(6), 1377-1384. https://doi.org/10.3945/ajcn.113.069443
20. Taylor, R., Al-Mrabeh, A., & Sattar, N. (2021). Understanding the mechanisms of reversal of type 2 diabetes. The Lancet Diabetes & Endocrinology, 9(9), 562-572. https://doi.org/10.1016/S2213-8587(21)00224-3
21. Teixeira, P. J., Carraça, E. V., Marques, M. M., Rutter, H., Oppert, J. M., De Bourdeaudhuij, I., … & Brug, J. (2021). Successful behavior change in obesity interventions in adults: A systematic review of self-regulation mediators. BMC Medicine, 19(1), 63. https://doi.org/10.1186/s12916-021-01937-9
22. Tomiyama, A. J. (2019). Stress and obesity. Annual Review of Psychology, 70, 703-718. https://doi.org/10.1146/annurev-psych-010418-103011
23. Vainik, U., Dagher, A., Dubé, L., & Fellows, L. K. (2019). Neurobehavioral correlates of body mass index and eating behaviors in adults: A systematic review. Psychological Bulletin, 145(1), 35-66. https://doi.org/10.1037/bul0000174
24. Volkow, N. D., Wang, G. J., Tomasi, D., & Baler, R. D. (2021). Obesity